Als agent Rob Vogels vanaf de Damlaan naar de rotonde ter hoogte van De Akkers rijdt, gaan de ramen omhoog en de deuren op slot. ,,Ze stappen zomaar bij je in en krijg ze er dan maar weer eens uit.” Even later rijdt de auto stapvoets tussen het brommergeweld door. Een meisje, dat ondanks het vroege uur al een flinke slok op heeft, probeert tevergeefs het achterportier te openen en gebaart iets onduidelijks als dat niet lukt.

Het is net vier uur geweest. Wie het dorp binnenrijdt treft Urk ogenschijnlijk in diepe rust aan. Maar stap de auto uit en meteen hoor je het monotone dreunen, gieren en stampen van een veelkoppig brommermonster. Werd Urk nog niet zo heel lang op Koninginnedag wakker met klokgelui en Showband, tegenwoordig nemen jongeren op brommers die taak voor hun rekening. Een gewoonte die overgewaaid is uit Overijssel. De jeugd weet niet beter of het is een echte Urker traditie.

Grimmig

De autoriteiten kunnen er op zich nog wel de lol van inzien. En daar komt bij: heel vroeg in de ochtend op je brommer rijden is niet verboden. Maar het gesleutel aan brommers en auto's in combinatie met alcohol en vandalisme veranderde de sfeer de laatste jaren vaak van ludiek in grimmig. De Koninginnenacht bleek voor velen het uitgelezen moment om te laten zien wat ze 'waard' zijn. De een reed op zijn  achterwiel voorbij, de ander op het dak van een veel te snel rijdende auto. Nummer drie is kampioen herrie maken en nummer vier gespecialiseerd in rook. En dan zijn er nog die hun stempel op de nacht drukken met behulp van leeg gegoten emmers verf of weggeworpen flessen bier.

De politie reageert door de zaken groot aan te pakken. Achttien agenten zijn deze nacht in touw. De motorrijders vormen de vooruitgeschoven posten. Vogels rijdt in een auto rond en op het bureau staat een ploeg gereed voor blaastesten, papierwerk en het begeleiden van arrestanten.

Auto's er tussenuit

Vogels is speciaal voor de gelegenheid teruggekomen van vakantie. ,,We zitten de hele week in een bungalowpark in Limburg, maar dit wil ik niet missen. Ik rijd er met plezier voor heen en weer.” De wijkagent begint al een aardige specialist te worden op het gebied van de Urker Koninginnenacht. ,,Ik heb er nu een stuk of vier meegemaakt en dit jaar heb ik het draaiboek gemaakt voor de collega's. Het voorkomen van excessen staat centraal. We handhaven de orde en treden op bij gevaarlijke situaties. Een speerpunt is verder om de auto's er tussenuit te halen. Daarmee kunnen namelijk snel gevaarlijke situaties ontstaan.”

De rotonde op De Akkers is dit jaar opnieuw het centrale punt voor de brommerrijders. Maar Vogels vindt het er minder druk dan voorgaande jaren. ,,Vijfentwintig brommers en 75 kijkers”, schat hij. ,,De tent op de haven trekt ook mensen. Het is er niet vreselijk druk, maar de meesten gaan er toch even kijken. Lukt het om die tent er de komende jaren ook neer te zetten, dan gaat het erbij horen en denk ik dat het elk jaar drukker wordt.”

Cabriolet

Op de haven ziet Vogels een groepje dat aanstalten maakt om in een 'opengeknipte' Peugeot 205 te stappen. Het raampje gaat open en de bestuurster wordt geroepen. Ze is verbaasd als Vogels zegt dat ze niet mag gaan rijden met een auto die eigenhandig tot cabriolet is omgetoverd. ,,De auto is nu niet veilig meer”, legt de agent uit. Hij vraagt de sleutels en krijgt die tot zijn eigen verbazing ook nog.

De meeste brommerrijders zijn niet zo meegaand. Ze voelen zich deze ochtend koning van de weg. Kentekenplaten worden omgebogen en zo komen ze met veel branie rakelings langs de politiewagen gereden. En als Vogels stopt om ergens door het raampje een paar woorden met iemand te wisselen, komt er meteen een groepje omheen staan en worden de gaskranen flink opengedraaid, zodat een normaal gesprek terstond onmogelijk is. Rijdt de auto langzaam door de meute op De Akkers, dan worden er stoere brede gebaren gemaakt en stijgt er gejoel op. Als de wagen even later stil blijft staan op de Lange Dam, probeert een jongen het zicht op zijn kameraden te ontnemen door voor de wagen te gaan staan. Maar Vogels heeft genoeg gezien: ,,Veel  bekenden van ons.”

Barretjes

Een paar straten verderop is het zijraam van een auto ingegooid met een fles bier. Vogels probeert de eigenaar wakker te krijgen, maar krijgt geen gehoor. ,,Misschien liggen ze met oordoppen in op bed.” Even later passeert de politiewagen nog een paar keer de rotonde. Rond zes uur wordt het er al wat rustiger en de kijkers zijn nu zozeer in de meerderheid dat ze voornamelijk elkaar staan te bekijken. Veel groepjes brommerrijders maken nu een uitgebreide rondgang door het dorp. Andere groepen steken de Urkervaart over. Vogels besluit nog een rondje industrieterrein te doen. Terwijl de stralende ochtendzon het dorp opwarmt voor een mooie Koninginnedag, wijst Vogels het ene na het andere barretje aan. ,,Daar achter dat visbedrijf. Twee in dat straatje. Om de hoek bij dat huis.” En zo zichtbaar en hoorbaar als de brommers deze nacht waren, zo onopvallend zijn ze hier. Brommers worden binnen gezet en links en rechts gaan op dit vroege tijdstip kennelijk al de doppen van de flessen.

Koude start

In de kantine van het politiebureau houden de agenten het bij koffie. Rond zeven uur concluderen ze dat het deze keer rustiger was dan voorgaande jaren. Omdat het nu de nacht van zondag op maandag was hebben de meeste jongeren waarschijnlijk een 'koude start' beleefd, terwijl ze voorgaande jaren nog wel eens rechtstreeks vanuit de kroeg op de brommer stapten. Ook Vogels is tevreden. Een groot deel van de bevolking heeft dan misschien een gebroken nacht achter de rug, het doel van de politieactie is bereikt. Excessen zijn er eigenlijk niet geweest. ,,En er zijn geen ongelukken geweest met gewonden of erger. Onvoorstelbaar eigenlijk.”